Mindfulness en boeddhisme, hoe zit dat?

October 25, 2018

 

 

 

Graag leg ik je in het kort uit hoe mindfulness zich verhoudt tot het boeddhisme. Want is mindfulness alleen een mentale training of meer dan dat? Moet je iets gaan geloven of aanhangen om mindfulness te beoefenen?

 

 

Het trainen van de aandacht of opmerkzaamheid is al terug te vinden in de meest vroege Boeddhistische geschriften die er te vinden zijn; de Pali Canon. Deze canon bestaat uit teksten van

lessen van de Boeddha (Sutra’s) die door zijn volgelingen voor het eerst op schrift zijn gesteld.

Je zou kunnen zeggen dat het hart van de leer van de Boeddha bestaat uit de Vier Edele Waarheden en het daarop aansluitende Achtvoudige Pad. Samen vormen ze de basis van alle boeddhismes op de wereld. Met een 's' want er bestaat eigenlijk niet iets als één Boeddhisme, er zijn vele stromingen.

 

De Vier Edele Waarheden

De eerste drie Edele Waarheden beschrijven hoe wij als mensen ons geluk en welzijn in de weg zitten. De vierde Waarheid beschrijft hoe het anders kan. Die stap is het Achtvoudige pad.

 

In deze acht lessen wordt het pad omschreven naar een leven zonder lijden. Elke stap biedt richtlijnen en praktische oefeningen die erop gericht het lijden op te heffen. Binnen het boeddhisme zijn pijn en lijden overigens verschillende zaken. Pijn hoort nu eenmaal bij het leven dat is een gegeven. Echter hoe wij ervoor kiezen met deze pijn om te gaan, bepaalt of we lijden of niet.

 

 
De Vier Edele waarheden:

 

1 Er is lijden

2 Er is een oorzaak voor het lijden

3 Het beëindigen van het lijden is mogelijk

4 Dit is het pad uit het lijden (Het Achtvoudige pad)

 

 

En aansluitend het Achtvoudige pad:

 

 

Zoals je hierboven kan zien is ‘juiste aandacht’ oftewel mindfulness een van de stappen van Het Achtvoudige pad.

 

 

Misschien valt het je op dat er steeds gesproken wordt over een ‘juiste’ manier van doen. Dit kan de suggestie wekken dat er een goede manier is en een foute. Meditatieleraar en auteur John Peacock stelt daarom voor om i.p.v. ‘juiste’ voor het genuanceerdere ‘skillfull’ of ‘appropriate’ te kiezen wat vertaald kan worden met ‘vaardig’ of ‘passend’.

 

De wortels van mindfulness liggen dus in het boeddhisme. Maar toch bevat de mindfulnesstraining zelf geen boeddhistische teksten, rituelen of symbolen. Dat is omdat mindfulness een seculiere vorm van boeddhisme is. Het wordt soms ook wel gekscherend ‘buddism without the buddism’ genoemd.

 

Jon Kabat Zinn, Amerikaans moleculair bioloog arts en hoogleraar, is de ontwikkelaar van de MBSR mindfulnesstraining (Mindfulness Based Stress Reduction). Hij deed zelf geruime tijd aan meditatie en zag in dat het cultiveren van aandacht van enorme van waarde zou kunnen zijn voor de patiënten in het ziekenhuis waar hij werkte.

 

Hij stelde het 8-weekse programma in eind jaren '70 samen uit verschillende elementen van boeddhistische tradities en ontdeed de training van haar religieuze context.

 

Hij schreef er in 1999 over:

 

 

'Hoe kan men de essentie van iets zo betekenisvol, zo heilig, als de Boeddha Dharma (1) de wereld in brengen op een manier dat deze niet afgezwakt wordt, ontheiligd, of verdraaid, maar tegelijkertijd ook niet gevangen zit in een cultureel of traditiegebonden kader dat het absoluut ondoordringbaar maakt voor de meerderheid van de mensen die lijden en die het misschien bijzonder nuttig en bevrijdend zullen vinden .' (2)

 

Door mindfulness in de vorm van een 8-weekse training te vervatten kunnen mensen eenvoudiger kennismaken met mindfulness, zonder zich eerst in Boeddhisme te hoeven verdiepen.

 

Mindfulness heeft haar plaats gevonden in onze samenleving. Je vindt mindfulness op scholen, in de gezondheidszorg, op het werk. Bij stressvolle beroepen zoals politie en de brandweer zit het tegenwoordig in het pakket. Zelfs in de gevangenis wordt het beoefend.

 

Nog steeds schrijven mensen zich elke dag in om te ervaren wat mindfulness hen kan bieden. Dat zijn soms mensen die last hebben van stress, soms hebben ze last van piekeren of rusteloosheid. Maar altijd zijn het mensen die meer kwaliteit in hun leven zouden willen toevoegen.

 

 

 

 

 

 

Zou je willen onderzoeken of mindfulness iets voor jou is op dit moment? Neem gerust contact met me op, ik verken graag de mogelijkheden met je!

 

----------------------------

 

 

 

(1) De Boeddha Dharma is zowel de leer van de Boeddha als de praktische beoefening ervan.

 

(2) J. Kabat-Zinn. “Indra’s Net at Work: The mainstreaming of Dharma Practice in Society.” In The Psychology of Awaking: Buddhism, Science and Our Day to Day Lives. Edited by G. Claxton, S. Batchelor, and G. Watson. London, UK: Rider, 1999, pp. 226–249.

 

 

 

 

 ✪   Wanneer begint er een training?   ✪    Meer over mij    ✪     Wat is Mindfulness?  ✪

 

 

 

 


 

 

 

 

 

Please reload

Recente berichten
Please reload

Archief
Please reload

​Kvknr. 68383061 

© 2017 Windstilte Mindfulness Amsterdam